Artykuł niniejszy jest zapisem dezyderatu wygłoszonego przez profesora Delaine'a Swensona w bloku tematycznym "Demokracja w działaniu" w ramach Studenckiego Forum Dyskusyjnego "Społeczeństwo Obywatelskie - szansa czy fikcja?". Profesor Swenson rozpoczął wystąpienie od, jak sam stwierdził, dość banalnego stwierdzenia, że demokracja w Stanach Zjednoczonych jest problemem bardzo złożonym. Na wstępie dokonał krótkiej charakterystyki najważniejszych kwestii z nią związanych.

W drugim tygodniu lutego świat zelektryzowało, choć nie była to wielka niespodzianka, oświadczenie rządu Korei Północnej, którzy przyznał się do posiadania broni atomowej. W Togo w wyniku zamachu stanu doszło do przekazania władzy ze zmarłego ojca na syna. Nieoczekiwanie do dymisji podała się wysoka urzędniczka z najbliższego otoczenia Kofiego Annana, co wielu łączy z aferą "Ropy za żywność".

W pierwszym tygodniu lutego Kofi Annan oficjalnie przyznał, że płynące głównie z Waszyngtonu oskarżenia o nieprawidłowości w zarządzaniu programem "Ropa za żywność" nie są bezpodstawne. Trwają już postępowania dyscyplinarne w tej sprawie. Kadry ONZ postanowił zasilić były prezydent USA Bill Clinton, który zajmie się pomocą ofiarom tsunami. A w Hadze na 8 lat więzienia skazano serbskiego generała odpowiedzialnego za zniszczenie w 1991 chorwackiego Dubrownika.

Obserwując sytuację na Półwyspie Koreańskim można odnieść wrażenie, że zimna wojna jeszcze się nie skończyła. Istnieje tam państwo o niezwykle rozbudowanym aparacie bezpieczeństwa oraz ogromnej armii. Obserwując ten kraj zauważamy obozy pracy dla niepokornych oraz niemal całkowity brak opozycji. Widzimy najbardziej skostniały system władzy w świecie. Koreańska Republika Ludowo-Demokratyczna zasługuje w pełni już tylko na pierwszą część swej nazwy. Reszta, jak dawniej w bloku wschodnim, jest tylko na pokaz.

Najważniejszym wydarzeniem ostatniego tygodnia stycznia, nie tylko w świecie ONZ, były obchody 60. rocznicy wyzwolenia niemieckiego obozu koncentracyjnego w Auschwitz-Birkenau. W Nowym Jorku na specjalnej, pięciogodzinnej sesji zebrało się Zgromadzenie Ogólne. Jednak pomimo gorzkiej lekcji sprzed 60 lat, okrucieństwa trwają w różnych zakątkach świata. W opisywanym tygodniu w jednej tylko akcji sudańskiego lotnictwa w regionie Darfur zginęło ponad 100 cywili.

Drugie kadencje amerykańskich prezydentów są przez nich zazwyczaj traktowane jako ostatnia szansa na zapisanie się złotymi zgłoskami w podręcznikach historii. Głównym celem prezydenta George'a Walkera Busha było i jest rozbicie tzw. osi zła. Atak na Irak, jako najsłabsze ogniwo osi, miał być testem sprawdzającym, na ile skuteczne jest zastosowanie siły zbrojnej. Można dyskutować, czy test się powiódł, czy też nie; w każdym razie Irak jako "państwo zbójnicze" przeszedł do annałów historii. Na celowniku pozostały dwa kraje - Iran i Korea Północna. O ile KRLD Bush się boi, bowiem nie wiadomo, jaki jest faktyczny potencjał militarny tyranii Kima, o tyle amerykańscy neokonserwatyści powoli zaczynają przebąkiwać o ataku na Iran, co może być początkiem ofensywy ideologicznej, poprzedzającej atak militarny. Czy faktycznie byłoby to rozwiązanie optymalne?

W przemówieniu inaugurującym swoją drugą kadencję w Białym Domu, George W. Bush dokonał poważnej modyfikacji swojej doktryny. Mimo że zabrakło w nim szczegółów, można domniemywać, że na skutek m.in. doświadczeń irackich Ameryka postanowiła złagodzić swój kurs w globalnej polityce.

Czechy i Polska natychmiast potępiły ataki terrorystyczne na World Trade Center. Prezydenci obu krajów, Václav Havel i Aleksander Kwaśniewski, zaoferowali Stanom Zjednoczonym wsparcie, zgodnie z Artykułem 5 Traktatu Waszyngtońskiego. George W. Bush podziękował sojusznikom USA za pomoc, jednak jego współpracownicy z Donaldem Rumsfeldem i Paulem Wolfowitzem na czele zadecydowali o poprowadzeniu amerykańskiej wojny z terroryzmem ze zredukowanym zaufaniem do europejskich aliantów. Czechy i Polska chciały rozwiązać problem al-Qa’idy wielostronnie, jednak zaakceptowały wybór Amerykanów.

Przedstawiamy Państwu sprawozdanie z konferencji naukowej "Bliski Wschód w polityce zagranicznej Europy i Stanów Zjednoczonych Ameryki" zorganizowanej przez Koło Studentów Stosunków Międzynarodowych Uniwersytetu Jagiellońskiego. Poza studentami z Krakowa, wzięli w niej także udział zaproszeni goście z ośrodków akademickich w Warszawie, Wrocławiu i Olsztynie. e-Polityka.pl objęła patronat medialny nad całym przedsięwzięciem.

Polityka zagraniczna Stanów Zjednoczonych została diametralnie zmieniona po 11 września. Wtedy też narodziła się w miarę spójna grupa poglądów, które świat zwykł nazywać dzisiaj Doktryną Busha. Zwycięstwo nad Johnem Kerrym sprawiło, że będzie ona realizowana także przez najbliższą kadencję.